Presentatie § 8

Topstukken

Het Amsterdam Pipe Museum, vroeger het Pijpenkabinet geheten, bezit de vroegste pijpen ter wereld die in een grafveld in Laos zijn gevonden en ruim 3000 jaar oud zijn. Vermoedelijk werd in deze pijpen hennep gerookt.

Het tijdperk van de tabakscultuur wordt ingeluid met een eenvoudig soort pijp in buisvorm, de vroegste soort pijp. In de collectie van het Amsterdam Pipe Museum bevinden zich enkele pijpen afkomstig van de Jama Coaque cultuur in Ecuador die van circa 550 voor Christus dateren. Dergelijke pijpen hebben een geboetseerde decoratie bovenop de buisvormige ketel

Europese pijpen zijn minder oud maar in hun vormgeving vaak bijzonder. Zo is in het Amsterdam Pipe Museum de langste kleipijp te zien, die rond 1825 door de beroemde Delftse pottenbakker Piccardt is gemaakt. Een ander bijzonder stuk is een vlecht van twaalf pijpen waarvan de stelen van één meter lang kunstig tot een vlechtwerk zijn gearrangeerd. Zij vormen het pronkstuk van een Goudse pijpenmakerij en werden ter ere van een koninklijk bezoek gemaakt.

Van buitengewone schoonheid zijn de pijpen gesneden van meerschuim. Bekende exemplaren uit de collectie van het Amsterdam Pipe Museum zijn geschenken geweest van bijvoorbeeld de Oostenrijkse keizer aan een Russische tsaar. Bijzonder chique is een pijpenkop door keizer Napoleon aan een van zijn generaals ten geschenke gegeven met een prachtig gesmeed klepdeksel. Naast eenvoudige maar delicate modellen bestaan er knappe staaltjes van snijkunst, waarbij de erotische voorstellingen het meest geliefd zijn. De zogenaamde tweestromenpijp uit onze collectie vormt daarin wel het hoogtepunt.

Tot de categorie vorstelijke geschenken behoort een figurale pijpenkop met drie mannenportretten uitgevoerd in porselein. De beschildering in natuurlijke kleuren contrasteert met de zilveren vatting. Deze bijzondere pijp, gemaakt in 1743, is verpakt in een exclusieve geschenkdoos die met roggenhuid is bekleed.

Een ander bijzonder artikel is een tabakspijp gemaakt van kleurig geglazuurde ceramiek uit Staffordshire (Engeland). De pijp heeft het uiterlijk van een slang, waarbij de rook een lange weg door de opgekrulde steel aflegt.

Voor ceremonieel gebruik is de tabakspijp uit Kameroen, met een fraaie gemodelleerde keramische ketel aan een houten steel. Het meest bijzondere exemplaar uit de collectie is wel een vorstenpijp met een lange rechte steel, die versierd is met kleurige kralen in een prachtig geometrische patroon. Rondom de imposante steel van meer dan een meter lengte zijn maarliefst 27.500 gekleurde glaskralen geregen.

In Japan bereikt de cultuur van het pijproken een hoogtepunt met de zogenaamde kiseru, een pijp met een uiterst kleine ketel waarvan de kop en het mondstuk van metaal zijn gemaakt, gestoken op een bamboe steel. Opvallend is het smeedwerk van dit metaal, waarbij vaak zilver en zelfs goud is gebruikt. Het Amsterdam Pipe Museum bezit van deze uiting een prachtig overzicht van eenvoudig en functoneel naar zeer hoogwaardig en kostbaar.

Naast deze uitzonderlijke topstukken toont de museumpresentatie vanzelfsprekend ook de pijp van de gewone man. Wat dat betreft kent het museum geen onderscheid. Representatieve pijpen uit alle perioden vormen samen een afgewogen rondgang door 's werelds rookcultuur die het museum biedt. Deze indrukwekkende expositie in de historische entourage van de bel-etage van het pand vormt het visitekaartje van het museum.

Vijfitg topstukken van het Amsterdam Pipe Museum werden in 2010 door conservator Don Duco beschreven in een artikel met als titel Hoogtepunten uit het Pijpenkabinet en zijn raadpleegbaar op de website www.pipemuseum.nl.

merken op kleipijpen etnografische pijpen
vroeg-negentiende eeuwse houten pijpen
figurale steelpijpen opiumpijpen en opiumparafernalia
Hollandse reliëfpijpen
Kameroen pijpen pijpen uit Azië
Franse figurale kleipijpen
pijpen van porselein meerschuim sigarenhouders
moderne bruyère pijpen
gesneden bruyère pijpen waterpijpen
beschilderde porseleinen stummels
gesneden meerschuim pijpen deksels van pijpen
pijpen van onverwachte materialen
pre-columbiaanse pijpen en pijpen van de Indianen techniek van het pijpenmaken
unieke buisvormige pijp uit de Jama Coaque cultuur
de langste pijp ter wereld, Piccardt, Delft, c. 1825
klik op deze vlecht van pijpen om het geheel te zien
porseleinen pijp met drie gezichten, Johann Gottlieb Ehder, Meissen, 1743
klik op de iconen voor de collectie van het
Amsterdam Pipe Museum
merken op kleipijpen etnografische pijpen
vroeg-negentiende eeuwse houten pijpen
figurale steelpijpen opiumpijpen en opiumparafernalia
Hollandse reliëfpijpen
Kameroen pijpen pijpen uit Azië
Franse figurale kleipijpen
pijpen van porselein meerschuim sigarenhouders
moderne bruyère pijpen
pre-columbiaanse pijpen en pijpen van de Indianen techniek van het pijpenmaken
beschilderde porseleinen stummels
gesneden meerschuim pijpen gesneden bruyère pijpen
pijpen van onverwachte materialen
beschilderde porseleinen stummels pre-columbiaanse pijpen en pijpen van de Indianen
waterpijpen
pijpenkop van meerschuim met verguld zilveren montage met vier paarden, Parijs, 1808-1810
keramische pijp met het portret van Nelson en een gekrulde steel, Staffordshire, Engeland, 1810-1820
steel van een tabakspijp met ruim 27.000 kralen in geometrisch patroon, Graslanden, Kameroen, 1900-1920
exclusieve gedreven zilveren kiseru met bamboe steel, de details met goud gehoogd, Japan, 1840-1880
detail van een gedreven zilveren kiseru waarvan de details met goud gehoogd zijn, Japan, 1840-1880
Dit is de oude website van het Amsterdam Pipe Museum.
Bezoek ook onze nieuwe website www.pipemuseum.nl
inclusief de on-line collectie.
Amsterdam Pipe Museum - the worldwide culture of pipe smoking
©
copyright Amsterdam Pipe Museum - voorheen Pijpenkabinet, Amsterdam