Kameroen

De meest expliciete rookcultuur treffen we in Kameroen aan. Daar fungeert de tabakspijp als een statusdrager voor de gebruiker. De verschillende stammen hebben er duidelijke regels voor wie wat mag gebruiken. Zo roken de vrouwen bijvoorbeeld alleen uit pijpen met geometrische motieven, terwijl de figurale uitbeeldingen voorbehouden zijn aan de mannen.

Het formaat van de pijp draagt de status van de gebruiker uit. De allergrootste pijpen worden als geschenk aan de stamoudste of aan vorsten aangeboden. Alleen de pijpenkoppen zijn soms al meer dan een halve meter hoog.

Traditioneel zijn de meeste pijpenkoppen van aardewerk, gebakken in eenvoudige veldovens. Ironische genoeg vindt de productie door vrouwen plaats, die zelf van de mooiste pijpen geen gebruik mogen maken. Het is een techniek die tegenwoordig nog bestaat en waarbij het oude vakmanschap wel veranderd maar niet verminderd is. Nieuwe ontwerpen komen nog altijd tot stand.

Naast aardewerk worden in Kameroen ook pijpen van brons gebruikt. Vooral uitbeeldingen van kolonisten, Duitse soldaten die aan het begin van de twintigste eeuw Kameroen bezetten, zijn een geliefd motief. Een zeldzaam voorbeeld in traditionele vormgeving, is van het moderne aluminium gemaakt en stamt uit de jaren 1970.

bronzen pijpen met kenmerkend geometrisch silhouet, Bamum, Kameroen, 1870-1920 tabakspijp van aluminium met staande figuren om de steel, Bamegnan, Kameroen, 1970-1980
tabakspijp van brons in cire-perdue techniek, Bamum, Kameroen, 1870-1920
bronzen pijp met in reliëf zittende vogel, Bamum, Kameroen, 1920-1940
bronzen pijpenkop in de vorm van een gestileerde haan, Tikar, Kameroen, 1920-1950
fraai vormgegeven geometrische tabakspijp, Bamileke, Kameroen, 1900-1920
pijpenkop in cire perdue techniek voorstellend een olifant, Bamessing, Kameroen, 1900-1930
bronzen pijpenkop in cire perdue met de basis als een ezel, de pijpenkop op de rug geplaatst, Graslanden, Kameroen, 1980-1990 gestileerde vogelkop als toegevoegd element aan een concave pijpenkop, Babanki, Kameroen, 1950-1960
fraai model met portretkop van een Duitse soldaat met pet, Bamileke, Kameroen, 1900-1920
ongebruikelijke voorstelling: een Duitse soldaat berijdt een olifant, Graslanden, Kameroen, 1900-1920
Duitse soldaat met tabakspijp, Kameroen, 1920-1950
gezichtpijp met portret van een Duitse militair maar zonder de gebruikelijke pet met klep, Kameroen, 1910-1920
uitbeelding van een persoon met hoge haartooi, de handen op de knieën, Graslanden, Kameroen, 1950-1980
voorzijde van de nevenstaande pijpenkop, Graslanden, Kameroen, 1950-1980
prachtige gestileerde gezichtpijpenkop, Bamessing, Kameroen, 1800-1900 gestileerd negerportret met hoog opgevoerde haartooi, Bamum, Kameroen, 1800-1900
gestileerde portretkop met kapsel met symbolen, Bamessing, Kameroen, 1920-1960
hoge buisvormige pijpenkop met gestileerde spinnen, de onderzijde een portretkop met kenmerkende wangen, Babanki, Kameroen, 190-1930
geknielde figuur met vogelkop met lange snavel, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1900-1920 wonderlijk gestileerd portret, de basis van de pijp met stoken textiel verstevigd, Graslanden, Kameroen, 1920-1950
twee pijpenkoppen met portret, de linker buitengewoon fraai gemodelleerd, de rechter grof en onsamenhangend, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1880-1940
detail van een portretkop met prachtige stilering van de gelaatstrekken, Bamum, 1940-1970
cilindrsische pijpenkop met rondom drie figuren met sikkelvormige hoofdtooien, Graslanden, Kameroen, 1890-1930
voorstelling van een gemaskerd gezicht in terra cotta, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1880-1930
detail van een maskeraapje met de handen aan de wangen, Bamileke, Kameroen, 1920-1950 pijpenkop met rondom drie gestileerde figurren, Bapessi, Kameroen, 1940-1960
fraai gestileerde portretkop in bruingesmoord aardewerk, Bamileke, Graslanden, Kameroen, 1880-1930 portretpijp geinspireerd op de Duitse soldaat met kepi, Bamileke, Kameroen, 1915-1935 portretpijp in terra cotta van een man met de handen op de knieën,  Bamum, Graslanden, Kameroen, 1900-1940
pijpenkop met zittende figuur met kalebas en drinkkroes, Bamileke, Kameroen, 1960-1975
moderne figuurpijp van keramiek, Tikar, Kameroen, 1990-1995 geometrisch model met drie verhoogde plaques met staande figuren, Bamum, Kameroen, 1935-1955
pipe du chef, grootforrmaat met als kroon gestileerde spinnen, Bamileke, Kameroen, 1960-1985
pijpenkop met geometrische decoratie, aan de filtrand uitstulpingen, Bamileke, Kameroen, 1880-1930
twee pijpenkoppen met ingekraste geometrische decoratie, Bamessing, Graslanden, Kameroen, 1900-1940
traditionele terracotta pijp met portretmasker en gesneden houten roer, Graslanden, Kameroen, 1920-1940
objecten uit de collectie van het Amsterdam Pipe Museum
© copyright Amsterdam Pipe Museum - Pijpenkabinet Foundation - Amsterdam