Opiumschuiven

Een van de meest bijzondere manieren van roken is wel het opiumschuiven. Opium wordt uit de papaver gewonnen en tijdens het roken wordt de opium niet verbrand maar verdampt. Het opiumballetje verwarmt men boven een opiumlamp tot het uiteindelijk in damp opgaat, die de roker opzuigt. Voor het opiumroken is een speciale pijp nodig met een minuscule ketel waaronder zich een holle ruimte bevindt waar de vaste stoffen neerslaan en de rook afkoelt. Door een steel van bijna een halve meter wordt de rook geïnhaleerd.

Chinese opiumpijpen getuigen vaak van een bijzondere schoonheid. In de vormgeving is naar een juiste balans gestreefd, evenals in de harmonieuze combinatie van verschillende materialen. Toch zijn de decoraties beperkt in verscheidenheid en altijd op een traditionele wijze aangebracht.

Naast de opiumpijp bestaan allerlei toebehoren: de lamp, maar ook de naalden, spatels en andere voorwerpen die het opiumschuiven tot een ritueel maken. Bij rijke opiumgebruikers was het iconografische patroon op deze voorwerpen op elkaar afgestemd en bestaat een eenheid in materiaal en vormgeving. De meeste opiumgebruikers verarmden echter snel en gebruikten eenvoudige voorwerpen.

Zie ook: Opium & opiumschuiven.

opiumpijp van bamboe met ivoren eindstukken en een zilveren zadel, China, 1870-1900 opiumpijp met schildpad bekleding en messing zadel, de kop van Chinese steengoed, China, 1880-1900
opiumpijp van bamboe met messing zadel en ceramische ketel, China, 1870-1900
kolossale opiumpijp van ivoor met zilveren zadel en ivoren pijpen kop, China, 1880-1920 ranke bamboe opiumpijp met messing eindstuk waarin de damper geplaatst is, China, 1890-1910
opiumpijp van gele pakton met eenvoudig zadel en creme pijpenkop, China, 1890-1910 korte opiumpijp met cloisonnee steel met zwarte bloemenrank op turkoois fond, China, 1890-1910
drie opiumpijpen waarbij de ketel in een gesloten vuist is geplaatst, China, 1880-1910
opiumpijp van gesneden been, zadel van tin waarop een keramische pijpenkop, China, 1890-1910
ivoren pijp met de ketel gehouden door een gesloten vuist, het geheel op een hardhouten plint geplaatst, China, 1890-1910 detail van een zwart stenen pijpenkop geplaatst op een gesloten vuist van jade, China, 1880-1900
pijpenkop met sang-de-boeuf glazuur geplaatst op een kalebasvormig hoornen steeleind, China, 1880-1900
de pommel in de vorm van een hemelse rat, een vleermuis met gespreide vleugels, China, 1870-1890
de zogenaamde wafür, de opiumpijp met flesvormige ketel, Perzië, 1880-1910
reispijp in drie delen van donker gekleurd buffelhoorn, China, 1880-1900
opmerkelijke opiumpijp van bamboe gemonteerd met tin, Sumatra, Batak, 1870-1900
zadel van wit metaal met gecontourneerde randen en versierd met imitatie edelstenen, China, 1900-1920 gedreven zilveren zadel waarbij de voorstelling met kleurige email gehoogd is, China, 1880-1900 prachtig zilveren zadel met langs de buitenrand vijf vleermuizen met gespreide vleugels, China, 1880-1900
zogenaamde boerenpijp met een eenvoudig aardewerken flesje als ketel, Thailand, 1930-1950
opiumdamper van Chinese steengoed met decoratie in een contrasterende keramiekkleur, China, 1860-1890 bolle opiumkop met geometrische decoratie rond de ketelopening, China, 1860-1890
prachtige achtkante pijpenkop met vlotte kalligrafie van een gedicht, Yixing, China, 1870-1900 crèmekleurige ketel met in bruin de kalligrafie van een literaire passage, China, 1860-1880 opiumpijpenkop met gekalligrafeerde tekst, de ketel is van roodkoper en heeft de vorm van een bloeiende bloem, Hunan, China, 1870-1900
opiumdamper met cyrillisch schrift, Hunan, China, 1860-1880 zeskante opiumpijpenkop van steengoed met decoratie van een stilleven met vaas, Hunan, China, 1870-1890 bijzondere pijpenkop met decoratie van yin en yang omgeven door de acht trigrammen, China, 1880-1900
opiumpijpenkop met twee figuren, de schilderssignatuur in de lucht, China, 1850-1870 merkwaardige kleur steengoed met de uitbeelding van een mythologisch dier, het hart op de grond, Hunan, China, 1890-1910 prachtige versiering van een bamboe struik met links ervan enkele karakters als signatuur, China, 1860-1890
figurale opiumpijpenkop met voorstelling van een zittende figuur, China, 1870-1900 figurale opiumpijpenkop voor aan het eind van een eenvoudige buisvormige pijp, Hunan, China, 1880-1900
ongebruikelijke opiumpijpenkop gesneden uit jade, China, 1880-1910
porseleinen pijpenkop beschilderd met traditionele motieven in blauw op wit fond, China, 1880-1900 opiumpijpenkop van blanc de Chine, de decoratie geïnspireerd op de chrysant, China, 1860-1890 porseleinen pijpenkop met in reliëf een erotische scène onder bloeiende bloesemtakken, China, 1900-1920
aardewerken opiumpijpenkop met vierkleuren glazuur, China, 1820-1880
kenmerkende yixing ketel met emailschildering en een kikker in reliëf, China, 1890-1910
hardhouten standaard met inlegwerk van paarlemoer bestemd voor vijf opiumpijpenkoppen en een opiumbusje, China, 1870-1900
eenvoudige koppenstandaard met wu'tsai pijpenkoppen, China, 1850-1870
koppenstandaard versierd met paarlemoer inlegwerk, China, 1880-1900
zilveren opiumnaalden met gedecoreerd handvat en een vervaarlijk scherpe punt, China, 1880-1900
drie paletten om de opium op te bereiden met schrapgootjes om de naald te reinigen, China, 1890-1920
het opiumblad met drie compartimenten gevuld met pijpen en rookgereedschap, China, 1880-1900
set van twee schrapers om het inwendige van de pijpenkop te reinigen, China, 1900-1915
zilveren drosdoos waarop een pijpenkop staat uit te lekken, China, 1880-1900
messing ketelschraper met versierd handvat, China, 1880-1900
prachtig versierd zilveren heft met daaraan een ketelschraper, China, 1880-1900
vroeg type opiumlamp met loden voet en volglazen opbouw, China, 1850-1900
lamp met een cloisonné voet en een voet van een jade boogschuttersring, China, 1890-1920
opiumlamp met meerzijdige cloisonné basis met gestileerde vogelfiguren, China, 1870-1910
ogebruikelijke opiumlamp met een in blauw beschilderde vierkante porseleinen voet, China, 1870-1890
opiumlamp die kan hangen met een soort beschermingskooi over de brander, China, 1890-1920
opiumlamp met kooi met gestansde decoratie, China, 1900-1920
opiumlamp met bijbehorende kooi om deze na gebruik op te kunnen ophangen, China, 1890-1920
opiumdoosje van cloisonné met decoratie van de honderd antiquiteiten, China, 1880-1910 opiumdoosje van pakton met cloisonné deksel, China, 1890-1920 pakton doosje met buitenhuls versierd met bamboe, China, 1880-1900
zilveren opiumdoosje met opengezaagde buitenkant waarin een gladde binnendoos met erotische voorstelling, China, 1880-1910
fraaie gedreven opiumdoos met rondom bloeiende planten, de deksel teken van de dierenriem, China, 1880-1900
fraai gedreven zilveren opiumdoosje met rondlopende voorstelling, China, 1860-1900 zilveren opiumdoosje met hoornen binnendoos, een Chinese munt op de deksel, China, 1890-1910
de ceramische hoofdsteun of neksteun biedt de opiumroker verkoeling, China, 1870-1900
hoofdsteun voor de opiumschuiver van ceramiek met kunstglazuur, China, 1880-1900
rollerbakje van pakton met roodkoperen interieur om de opiumbolletjes te bewaren, China, 1900-1920
pakton reiskistje met vakjes en centraal de opiumlamp, ervoor een reispijp, China, 1900-1920
opiumkistje met drie lagen, de middelste met de lamp en allerlei doosjes, China, 1880-1900
reiskistje in gesloten toestand met hengsels voor eenvoudig transport, China, 1880-1900 de voornaamste lade uit de reiskist met verschillende opbergdoosjes en centraal een opiumlamp, China, 1880-1900
grote koffer om opiumpijpen en parafernalia in te bergen, China, 1900-1920
objecten uit de collectie van het Amsterdam Pipe Museum
© copyright Amsterdam Pipe Museum - Pijpenkabinet Foundation - Amsterdam