Rookpijpen uit Azië

In het werelddeel Azië vertoont de rookpijp een grote veriatie in vormen en materialen. Voornaamste kenmerk is de relatief kleine pijpenkop, veroorzaakt door de schaarste aan tabak in veel streken. In andere gebieden wordt de pijp met hasj of andere stimulerende kruiden gerookt.

In het Nabije-Oosten rookt men uit pijpen sterk op de producten uit het Ottomaanse rijk geïnspireerd. In de vorm zien we vaak de Turkse tsjiboek terug. Klei is er als materiaal favoriet, al is de afwerking van de pijpen er niet zo fraai als in Europa.

Van een bijzonder voorkomen zijn de pijpen uit Jemen, die een keramische basis hebben waarop een ijzeren windscherm is geplaatst. In dit bovendeel wordt de houtskool gelegd die het vuur aanhoudt.

In India wordt naast de traditionele gesteelde pijp een buisvormige zogenaamde tsjilm gerookt. Zij komt voor in aardewerk maar ook in brons of hout met metaal bekleedt. Hierin wordt tabak gerookt, vermengd met wat hasj. De rook wordt gekoeld door deze in de half geopende handen even vast te houden voor deze te inhaleren.

Heel specifiek is de Japanse pijp, de zogenaamde kiseru. Vaak is de steel van bamboe, maar zijn de kop en het mondstuk van metaal. Prachtige decoraties in verschillende soorten vaak edele metalen zijn toegepast, zowel in reliëf als gegraveerd. Dergelijke pijpen worden vaak als opiumpijpen aangeduid, maar zijn dat niet.

In China gebruikt men de gesteelde tabakspijp naast de waterpijp. Beide pijpensoorten worden ook daar met fijngesneden tabak gestopt. Daarnaast is in geheel China maar ook in andere delen van Zuid-Oost Azië de opiumpijp geliefd geweest, bestemd voor het roesroken.

eenvoudige Ottomaanse pijpenkop met verzwaarde ketelbasis met knorren, Oost-Middellandse zeegebied, 1650-1800 rondbodem tsjiboek met verzwaarde geometrische basis, Middellandsezeegebied, 1850-1900
rondbodem tsjiboek met verzwaarde basis met snijwerk en verguldsel, Istanbul, Turkije, 1850-1900
zeldzame Turkse tsjiboek met een steel van klei bestaande uit één stuk, Istanbul, Turkije, 1800-1900
schoteltsjiboek met glanzend bruine glazuur gehoogd met bladgoud en bladzilver, Istanbul, Turkije, 1850-1900
kenmerkende tsjiboek met trechtervormige ketel op een schotel, Istanbul, Turkije, 1830-1880
emallage van de meest luxueuze soort op een zilveren tsjiboek, Turkije, 1850-1900
a-typisch model tsjiboek met hoge trechtervormige ketel en kleine schotel, Istanbul, Turkije, 1800-1850
ottomaanse pjip met meerzijdige ketel, slibafwerking met verguldsel, Perzië, 1870-1900
Perzische pijpenkop in aardewerk ingevlochten in koperdraad compleet met een dekseltje, 1850-1900
kenmerkende achtkante ketel met verzwaarde onderzijde en oplopende steel, de techniek hiervoor is van de Turkse pijpenmakers afgekeken, Perzië, 1870-1920
de traditionele tabakspijp met lage meerkante ketel en verzwaarde ketelbasis, de decoratie is gestempeld, Perzië, 1850-1900
de Turkse tsjiboek met erachter een buitengewoon grote tegenhanger, 1850-1900
Ottomaanse tabakspijp met messing ketel en hardhouten steel afgezet mer zilver, Perzië, 1850-1900
elleboogvormige pijp met zwarte en rode engobe en ingekraste vegetatieve decoratie, Irak, 1880-1900
merkwaardige mengvorm van een traditionele elleboogpijp waarop een figurale decoratie is toegepast, Irak, 1920-1950
de moderne versie van de Perzische pijp met een zwartgesmoorde pijpenkop met ingewreven kalk in de versiering en een geschilderde houten steel, Perzië, 1940-1980
forse tsjilm met meerzijdige ketel compleet met steentje, India, 1970-1980 eenvoudige tsjilms van bruinrood gebakken aardewerk versierd met gestempelde motieven die met kalk zijn ingewreven, Kathmandu, India, 1850-1980
stenen pijpje van kein formaat met decoratie van cirkels, Afganistan, 1900-1940
tsjilms van gegoten brons, Karnata, India, 1880-1920 trechtervormige aardewerken pijpenkop met plaatmetalen opzetstuk, Jemen, 1900-1940
pijp gemaakt van een jakhoorn gemonteerd met zilver, Tibet, 1900-1950
tabakspijp vervaardigd uit gedrukt zilverplaat om een houten kern, Nourdistan 1920-1950 in niëllo uitgevoerde zilveren sigarettenhouder met vegetatieve decoratie en gedraaid buffelhoornen mondstuk, Zuid-Rusland, 1880-1920
kenmerkende Naga pijp met op de steel uitgesneden figuren, Naga, India, 1900-1950
detail van een Naga gezichtspijp met rode stoffen oorbellen, Naga, India, 1900-1930
primitieve pijpenkop uit tweedelige drukvorm, Lanna, Birma, 1880-1930 verschillende modellen steengoed pijpen uit een tweedelige drukvorm, Birma en Thailand, 1850-1920
tabakspijpen met komvormige pijpenkoppen uit brons, messing en plaatmetaal, Birma, 1850-1900 opgebaggerde pijp van steen bekleed met brons, Vietnam, 1750-1850
sigarettenhouder van gesneden ivoor met opengewerkte draak, Indonesië, 1910-1930
de ceramische Lanna-pijp uitgevoerd is brons, Birma, 1800-1880
tabakspijp met kleine ketel gemaakt van wit metaal, op de steel voorzien van gegraveerde karakters, China, 1880-1900
eenvoudige vrouwenpijp van de Hilltribes, Noord-Thailand, 1950-1970
toeristenversie met gekleurd draad versierd en bamboe gebruikspijp van de Karen, Thailand, 1950-1960
kop van de pijp hiernaast die laat zien hoe gering de inhoud is, China, 1880-1900
groep kiseru met metalen steel en met bamboe steel, in eerste opzicht vertoont het uiterlijk weinig verschil, Japan, 1860-1920 twee kiseru de bovenste van pakton, de onderste van zilver, Japan, 1860-1900
de traditionele kiseru, een tabakspijp van messing met gedraaide steel, Japan, 1870-1900
zware kiseru samen met de pijpenhouder en tabakszak, Japan, 1880-1920
topkwaliteit kiseru van zilver ingelegd met koraal, Japan, 1850-1890
kiseru uit twee delen die samenschroeven, Japan, 1880-1920
detail van bovenstaande kiseru die de artisticiteit van het werk laat zien, Japan, 1850-1890
bijzondere figurale kiseru in de vorm van een lotusbloem, een kikker op de steel, messing met accenten van zilver en roodkoper, Japan, 1900-1920
detail van het zilverwerk op een kiseru, detiails met goud gehoogd, Japan, 1820-1880
de kiseru, de traditionele metalen pijp met een getordeerde steel, Japan, 1850-1900
prachtige kiseru van zilver met koper inlegwerk, Japan, 1880-1920
houten pijpenkop met twee maskers met bewegende ogen en tanden, China, 1800-1880
het meest algemene model messing pijp uit Sumatra, Batak, Indonesië, 1880-1920
pijp met primitief gezicht, volgens zeggen van mensenbot, Polynesië, 1940-1970
prachtige versierde pijp van brons in cire-perdue methode, Batak, Sumatra, Indonesië, 1850-1900 bamboe tabakspijp met ingekerfde en gebrande geometrische decoratie, Nieuw-Guinea, 1940-1960
prachtige gesneden houten pijp met vogelkop opgebouwd uit kenmerkende motieven, Maori, Nieuw Zeeland, 1880-1920
typerende bijlvormige bronzen pijpenkop van de Batak, Sumatra, 1860-1900 houten pijpenkop met spatelvormige basis, Papua, Nieuw-Guinea, 1920-1950
objecten uit de collectie van het Amsterdam Pipe Museum
© copyright Amsterdam Pipe Museum - Pijpenkabinet Foundation - Amsterdam